نگاهی بر دستگاه های کروماتوگرافی گازی پرتابل (pGC)

از مهمترین انتظارات کاربران از یک روش آزمون می توان به قابل اعتماد بودن، ارزشمند بودن، سادگی استفاده، به صرفه بودن و کیفیت بالای اندازه گیری اشاره نمود و در مواردی که نتایج آزمون جهت تحلیل ها و اقدامات بعدی مورد استفاده قرار خواهند گرفت، روش آزمون مورد استفاده حداقل باید الزامات اشاره شده فوق را برآورده نماید. آنالیزهای کروماتوگرافی گازی (GC) از پرکاربردترین آنالیزهای مورد نیاز در صنایع و کنترل فرآیندها است. دستگاه های GC قابل استفاده در خطوط تولید، باید کاملا دستی و با کاربری ساده باشند تا تکنسین به راحتی بتواند آنها را جهت آنالیز به کار گیرد. همچنین باید امکان تامین انرژی مورد نیاز اجزای این دستگاه ها به طور کامل توسط باتری های قابل حمل امکان پذیر باشد. با توجه به قابل حمل بودن تجهیز، باید اتصالات و کابل های مناسبی نیز برای برقراری ارتباط بین اجزا در نظر گرفته شده باشد. از سوی دیگر، در این دستگاه ها انتخاب آشکارساز و گاز حامل به دلیل محدودیت در اندازه و وزن دستگاه ها محدود است. نکته دیگر این است که بین pGC و سیستم های قابل حمل در آزمایشگاه های سیار که دارای تجهیزات و دستگاه های رومیزی شامل گازهای حامل بیشتر و آشکارسازهای قابل تعویض مانند اسپکترومتری جرمی هستند، باید تفاوت قائل شد.

اگرچه pGC محدود به آنالیز نمونه های گازی است اما همانطور که اشاره شد، در سایت های مختلف کاربردهای In-Line و At-Line نیز دارند که می توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • تعیین همزمان ترکیب هیدروکربن ها و ارزش گرمادهی آنها در بازار گازهای طبیعی
  • ردیابی هیدروکربن ها و گزارش های کیفی آنها در سایت های استخراج، تخلیص و یا شیرین سازی گاز طبیعی
  • آشکار کردن میزان نشتی در سایت های حمل و نقل و توزیع گاز طبیعی

 pGC ها اطلاعات بسیار زیادی را در یک زمان تجزیه ای ۱۵ تا ۲۰ ثانیه ای فراهم می کنند و از این رو بسیاری از افراد pGC ها را به نوعی، در خانواده سنسورها (حسگر) در نظر می گیرند اما در واقع آنها سنسور نیستند زیرا سنسورها علاوه بر این که فورا به آنالیت ها پاسخ می دهند معمولاً تنها می توانند یک جزء را به صورت کمی تعیین مقدار نمایند. سنسورهایی که قادر به اندازه گیری چندین جز باشند، مانند pGC قدرت جداسازی بالایی نداشته و پاسخ تکرارپذیر به یک نمونه یکسان نمی دهند و ممکن است مشکلاتی با اجزاء مورد اندازه گیری داشته باشند. در راستای تولید دستگاه های GC کوچک و قابل حمل می توان با اجزای یک دستگاه رومیزی شامل تزریق کننده، ستون، آون، آشکارساز(ها)، سیستم جمع آوری داده و گاز حامل شروع کرده و سپس برای تعیین اجزای ضروری مورد نیاز برای کوچک سازی به عقب برگشت. به دنبال این استراتژی ممکن است برای یک جمع بندی منطقی ستونی سازگارتر، شویش در دمای اتاق، انتخاب آشکارساز ساده تر و استفاده از هوا به عنوان گاز حامل مورد بررسی قرار گیرد که این امر خود ممکن است مجموعه آنالیت ها و عملکر دها را محدود کند اما با این وجود دستگاه های GC کوچک می توانند برای بازارهای خاصی مفید باشند.

 pGCها با گاز حامل هوا که به حرارت نیاز ندارند، به آنالیز گازهایی که دارای مولکول های کوچک هستند محدود می باشند اما به آسانی قابل حمل هستند. pGCهای غیرحرارتی با ستون های مویین، هیدروکربن ها تا حدود C۱۰ را آنالیز می کنند اما غلظت هیدروکربن های گازی باید بالای ۱۰۰۰ ppm  باشند تا برای کار در فیلدهای گاز طبیعی مناسب باشند. اما مشکل این دستگاه ها این است که “قابلیت تجزیه ای” را به وضوح فدای “قابل حمل بودن” می کنند.

قدرت تشخیص دستگاه های GC حتی در فرم بسیار کوچک شده هم در مقایسه  با برخی دستگاه های تجزیه ای بی نظیر است. دلیل اینکه کاربرد دستگاه های GC در طول زمان کاهش نداشته، در واقع به توانایی این دستگاه ها در جداسازی مولکول ها از یکدیگر و از ماتریکس نمونه بر می گردد در حالیکه سنسورها نمی توانند آنالیت ها را در سطح ppm در یک ماتریکس پیچیده اندازه گیری کنند.

دکتر کامیار پورقاضی

سرپرست آنالیز سیستم های نوین دارو رسانی

آزمایشگاه های فناوری های نوین

شرکت کارخانجات داروپخش

ارسال پاسخ

Please enter your comment!
Please enter your name here